Text | TextPollux | XML | Image

contrarius motus. Contra autem accidit illi qui rem mo-
tam movet in ipso motu: eo enim casu movens ab ipso rei
motu magnopere ivvatur, cooperatur enim motus moto-
ri, in ipsam rem motam operanti. Auget autem res mota
quodammodo moventis potentiam. quod enim a moven-
te pateretur, ex se ipsa agit res quae movetur.

figure: 156
[Figure 156]
Esto horizontis pla-
num AB, cui moles quae-
dam insistat, CD. Modo
potentia quaedam appli-
cetur ubi E, quae molem in
anteriora propellat, id
est, versus B. Primum igitur, quoniam a quiete ad motum
fit transitus, resistit sua quiere corpus grave, potentiae im-
pellenti, superata demum resistentia moles quae moveri
coepit, fertur in F & movetur, quare potentia quae a prin-
cipio resistentiam rei non motae superaverat, pellendo
rem motam pergens facilius pellit: Duo enim sunt quo-
dammodo motores, movens videlicet ipse, & motus quo
res mota movetur. facilius ergo pelletur ex F in G, quam
ex D in F, & ex G in B, quam ex F in G, & eo motus fiet in
progressu facilior atque in ipsa velocitate velocior, quo
magis in ipsa motione movetur.
Hinc soluitur ea quaestio apud Phyſicos difficillima,
Cur nempe in motu naturali velocitas usque augeatur;
etenim ibi Natura movens est, atque eadem inseparabilis
a remota, urget igitur assidue, a principio quidem tar dius,
post haec autem ea quam diximus, de caussa usque & usque
velocius. Motus ergo fit in motu, qui motus cum semper a
motore, & motu ipso augeatur, crescit ex progressu in im-
mensum. Certe caussam velocitatis auctae eam esse, quod
potentia movens rem motam in motu ipso moveat, nemo
ut arbitror, inficias ibit, acquirit enim corpus motum pon-
contrarius motus. Contra autem accidit illi qui rem mo-
tam movet in ipso motu: eo enim casu movens ab ipso rei
motu magnopere ivvatur, cooperatur enim motus moto-
ri, in ipsam rem motam operanti. Auget autem res mota
quodammodo moventis potentiam. quod enim a moven-
te pateretur, ex se ipsa agit res quae movetur.

figure: 156
[Figure 156]
Esto horizontis pla-
num AB, cui moles quae-
dam insistat, CD. Modo
potentia quaedam appli-
cetur ubi E, quae molem in
anteriora propellat, id
est, versus B. Primum igitur, quoniam a quiete ad motum
fit transitus, resistit sua quiere corpus grave, potentiae im-
pellenti, superata demum resistentia moles quae moveri
coepit, fertur in F & movetur, quare potentia quae a prin-
cipio resistentiam rei non motae superaverat, pellendo
rem motam pergens facilius pellit: Duo enim sunt quo-
dammodo motores, movens videlicet ipse, & motus quo
res mota movetur. facilius ergo pelletur ex F in G, quam
ex D in F, & ex G in B, quam ex F in G, & eo motus fiet in
progressu facilior atque in ipsa velocitate velocior, quo
magis in ipsa motione movetur.
Hinc soluitur ea quaestio apud Phyſicos difficillima,
Cur nempe in motu naturali velocitas usque augeatur;
etenim ibi Natura movens est, atque eadem inseparabilis
a remota, urget igitur assidue, a principio quidem tar dius,
post haec autem ea quam diximus, de caussa usque & usque
velocius. Motus ergo fit in motu, qui motus cum semper a
motore, & motu ipso augeatur, crescit ex progressu in im-
mensum. Certe caussam velocitatis auctae eam esse, quod
potentia movens rem motam in motu ipso moveat, nemo
ut arbitror, inficias ibit, acquirit enim corpus motum pon-
    <archimedes>
      <text>
        <body>
          <chap>
            <subchap1>
              <p type="main">
                <s id="s.001924">
                  <pb xlink:href="007/01/198.jpg"/>
                contrarius motus. </s>
                <s id="s.001925">Contra autem accidit illi qui rem mo­
                  <lb/>
                tam mouet in ipſo motu: eo enim caſu mouens ab ipſo rei
                  <lb/>
                motu magnopere iuuatur, cooperatur enim motus moto­
                  <lb/>
                ri, in ipſam rem motam operanti. </s>
                <s id="s.001926">Auget autem res mota
                  <lb/>
                quodammodo mouentis potentiam. </s>
                <s id="s.001927">quod enim à mouen­
                  <lb/>
                te pateretur, ex ſe ipſa agit res quæ mouetur. </s>
              </p>
              <figure id="id.007.01.198.1.jpg" xlink:href="007/01/198/1.jpg"/>
              <p type="main">
                <s id="s.001928">Eſto horizontis pla­
                  <lb/>
                num AB, cui moles quæ­
                  <lb/>
                dam inſiſtat, CD. </s>
                <s id="s.001929">Modo
                  <lb/>
                potentia quædam appli­
                  <lb/>
                cetur vbi E, quæ molem in
                  <lb/>
                anteriora propellat, id
                  <lb/>
                eſt, verſus B. Primum igitur, quoniam à quiete ad motum
                  <lb/>
                fit tranſitus, reſiſtit ſua quiere corpus graue, potentiæ im­
                  <lb/>
                pellenti, ſuperata demum reſiſtentia moles quæ moueri
                  <lb/>
                cœpit, fertur in F & mouetur, quare potentia quæ à prin­
                  <lb/>
                cipio reſiſtentiam rei non motæ ſuperauerat, pellendo
                  <lb/>
                rem motam pergens facilius pellit: Duo enim ſunt quo­
                  <lb/>
                dammodo motores, mouens videlicet ipſe, & motus quo
                  <lb/>
                res mota mouetur. </s>
                <s id="s.001930">facilius ergo pelletur ex F in G, quam
                  <lb/>
                ex D in F, & ex G in B, quam ex F in G, & eo motus fiet in
                  <lb/>
                progreſſu facilior atque in ipſa velocitate velocior, quo
                  <lb/>
                magis in ipſa motione mouetur. </s>
              </p>
              <p type="main">
                <s id="s.001931">Hinc ſoluitur ea quæſtio apud Phyſicos difficillima,
                  <lb/>
                Cur nempe in motu naturali velocitas vſque augeatur;
                  <lb/>
                etenim ibi Natura mouens eſt, atque eadem inſeparabilis
                  <lb/>
                à remota, vrget igitur aſſidue, à principio quidem tar dius,
                  <lb/>
                poſt hæc autem ea quam diximus, de cauſſa vſque & vſque
                  <lb/>
                velocius. </s>
                <s id="s.001932">Motus ergo fit in motu, qui motus cum ſemper à
                  <lb/>
                motore, & motu ipſo augeatur, creſcit ex progreſſu in im­
                  <lb/>
                menſum. </s>
                <s id="s.001933">Certe cauſſam velocitatis auctæ eam eſſe, quod
                  <lb/>
                potentia mouens rem motam in motu ipſo moueat, nemo
                  <lb/>
                vt arbitror, inficias ibit, acquirit enim corpus motum
                  <expan abbr="pō-deroſitatem">pon-</expan>
                </s>
              </p>
            </subchap1>
          </chap>
        </body>
      </text>
    </archimedes>